مجله
۳ راهکار طلایی برای توانمندسازی نیازمندان: از وام تا استقلال اقتصادی
۳ راهکار طلایی برای توانمندسازی نیازمندان: از وام تا استقلال اقتصادی
مبارزه با فقر در اندیشه اسلامی، صرفاً به کمکهای معیشتی محدود نمیشود. هدف نهایی، دستیابی به عدالت و عزت انسانی است که جز از طریق استقلال اقتصادی محرومین محقق نمیگردد. مفهوم توانمندسازی خانوادهها یک رویکرد نوین و ریشهای است که فقر را نه یک سرنوشت، بلکه یک مشکل قابل حل میبیند. مؤسسات خیریه مذهبی مانند خیریه متوسلین به حضرت ولیعصر (عج)، وظیفه دارند که رویکرد خود را از «تأمین» به «توانمندسازی» تغییر دهند تا همگان بتوانند به استقلال اقتصادی محرومین کمک کنند. این مقاله، سه راهکار طلایی و کلیدی را برای اشتغالزایی نیازمندان و دستیابی به خودکفایی پایدار معرفی میکند.
تفاوت میان کمک معیشتی و توانمندسازی
کمک معیشتی (مانند توزیع سبد کالا) نوعی خدمت به خلق فوری است که نیازهای اولیه را در شرایط بحرانی برطرف میکند. این اقدامات ضروری هستند، اما فقر را دائمی میسازند. در مقابل، توانمندسازی خانوادهها فرآیندی است که به فرد ابزار، دانش و فرصت میدهد تا فقر را از ریشه بخشکاند. اشتغالزایی نیازمندان، شاهکلید این رویکرد است و در واقع، عملیترین مصداق وظایف منتظران در عصر غیبت برای تحقق عدالت مهدوی محسوب میشود.
آرمان استقلال اقتصادی محرومین
استقلال اقتصادی محرومین به معنای رسیدن به نقطهای است که فرد و خانواده نیازی به کمکهای معیشتی نداشته باشند و بتوانند با تکیه بر تواناییهای خود، زندگی با عزتی را اداره کنند. این هدف، نه تنها به فقرزدایی کمک میکند، بلکه کرامت انسانی را نیز حفظ میکند که از اصول اساسی عدالت مهدوی است.
راهکار طلایی اول: آموزش محوری و مهارتافزایی (سرمایهگذاری بر نیروی انسانی)
اولین و حیاتیترین گام برای اشتغالزایی نیازمندان، سرمایهگذاری بر نیروی انسانی از طریق آموزش است. فقر مالی اغلب با فقر مهارتی همراه است. بدون مهارت، امکان ورود به بازار کار پویا وجود ندارد.
۱. آموزشهای متناسب با بازار کار (کارآفرینی اجتماعی)
آموزشهای ارائه شده باید بر اساس نیازهای واقعی منطقه و بازار کار باشند. خیریه متوسلین به حضرت ولیعصر (عج) با شناسایی شغلهای پرتقاضا (مانند صنایع دستی، تعمیرات موبایل، خدمات آنلاین و …) دورههای تخصصی برگزار میکند. این رویکرد، یک مصداق بارز کارآفرینی اجتماعی است، زیرا هدف آن، سودآوری برای جامعه، نه سود فردی سازمان است.
۲. توانمندسازی خانوادهها از طریق مادران
تمرکز بر آموزش فنی و حرفهای مادران و زنان سرپرست خانوار، یک اقدام هوشمندانه است. وقتی مادر توانمند میشود، کل خانواده از نظر اقتصادی و فرهنگی رشد میکنند. این کار، یکی از مؤثرترین روشها برای توانمندسازی خانوادهها و رسیدن به استقلال اقتصادی محرومین در درازمدت است.
راهکار طلایی دوم: اعطای سرمایه در گردش و وامهای خوداشتغالی (خلق فرصت)
بسیاری از افراد محروم دارای مهارت هستند، اما فاقد سرمایه اولیه برای خرید ابزار یا مواد خام لازم برای شروع کارند. در اینجا، نقش تسهیلگری مؤسسات خیریه حیاتی میشود.
۱. وامهای قرضالحسنه با نظارت (مدل خیریه امام زمان)
ارائه وامهای قرضالحسنه و کوچک بدون بهره، راهکاری مؤثر برای آغاز کسبوکار است. خیریه متوسلین به حضرت ولیعصر (عج) میتواند با نظارت دقیق بر نحوه مصرف وام و ارائه مشاورههای کسبوکار، تضمین کند که وامها به تولید ثروت و اشتغالزایی نیازمندان منجر شوند. این مدل، با تکیه بر اصول اسلامی قرضالحسنه، یکی از بهترین راههای فقرزدایی در اسلام است.
۲. تأمین ابزار به جای پول نقد
به جای اعطای پول نقد، تأمین ابزار و تجهیزات مورد نیاز (مانند چرخ خیاطی، تجهیزات کشاورزی کوچک یا لپتاپ برای مشاغل آنلاین) تضمین میکند که کمک مستقیماً به سمت تولید و کارآفرینی اجتماعی هدایت میشود. این عمل، نشاندهنده تعهد به استقلال اقتصادی محرومین است.
راهکار طلایی سوم: حمایت از بازاریابی و فروش محصولات (تضمین پایداری)
توانمندسازی تنها با تولید محصول یا ارائه خدمات به پایان نمیرسد. مهمتر از آن، تضمین فروش و بازاریابی برای محصولات تولید شده توسط نیازمندان است.
۱. ایجاد بازارهای محلی و آنلاین برای محصولات نیازمندان
مؤسسات خیریه میتوانند با ایجاد غرفههای فروش یا راهاندازی بخشهایی در وبسایت خود برای معرفی محصولات افراد تحت پوشش، به طور مستقیم به اشتغالزایی نیازمندان کمک کنند. این کار، نوعی خدمت به خلق است که به فرد احساس کرامت و توانایی میدهد و مسیر استقلال اقتصادی محرومین را کوتاهتر میکند.
۲. شبکهسازی و اتصال به کارفرمایان
نقش واسطهای خیریه متوسلین به حضرت ولیعصر (عج) در اتصال افراد آموزشدیده به کارخانهها، کارگاهها و کارفرمایان نیازمند نیروی کار، بسیار حیاتی است. این شبکهسازی، از مهمترین وظایف منتظران در حوزه اجتماعی است که فرصتهای برابر برای توانمندسازی خانوادهها ایجاد میکند.
نتیجهگیری: توانمندسازی، کلید انتظار فعال
مدل سهگانه آموزش، سرمایهگذاری و بازاریابی، راهکارهای طلایی برای اشتغالزایی نیازمندان و دستیابی به استقلال اقتصادی محرومین هستند. توانمندسازی خانوادهها، یک خدمت به خلق بلندمدت است که فقر را به صورت ریشهای حل میکند و جامعه را برای تحقق آرمانهای عدالت مهدوی آماده میسازد. خیریه متوسلین به حضرت ولیعصر (عج) با پیادهسازی این سه راهکار، عملاً در مسیر تحقق وظایف منتظران گام برمیدارد و مؤثرترین شکل کمک به نیازمندان را به نمایش میگذارد.